PFAS in Westland

PFAS-situatie in Westland

Westland is de grootste glastuinbouwgemeente van Nederland. Meer dan de helft van alle glasteeltbedrijven in Zuid-Holland is hier gevestigd, verspreid over een aaneengesloten kassengebied van duizenden hectares. Die concentratie maakt Westland bijzonder kwetsbaar voor PFAS-verontreiniging. De stoffen kunnen via gewasbestrijdingsmiddelen, ETFE-folies (een kunststof dat als kasafdekking wordt gebruikt), substraten en bemesting in de bodem en het grondwater terechtkomen.

In januari 2025 concludeerde de provincie Zuid-Holland op basis van een inventarisatie door Arcadis dat er meer informatie nodig is over het PFAS-gebruik in de glastuinbouw. Zolang die duidelijkheid ontbreekt, wordt de gehele glastuinbouwsector in de provincie beschouwd als een verdacht gebied voor PFAS-bodemverontreiniging (bron: Nieuwe Oogst / Groente Nieuws, januari 2025). Dat heeft directe consequenties voor grondverzet in de gemeente: wie grond wil afvoeren of hergebruiken, moet de PFAS-kwaliteit aantonen via een partijkeuring.

Naast toepassingen in de kas speelt ook atmosferische depositie een rol. Onderzoek in zeven provincies (CLM, 2025) toonde aan dat PFAS via neerslag in de bodem terechtkomt en dat vijf van de zes onderzochte PFAS-pesticiden boven de drinkwaternorm werden gemeten. Het intensieve kassengebied van Westland is daarvoor een logische risicoregio.

Bekende meetpunten en bronnen

De gemeente Westland heeft een eigen bodemkwaliteitskaart, maar die bevat geen PFAS-gegevens. Een regionale PFAS-bodemkwaliteitskaart voor het gebied was in 2021 nog in ontwikkeling; tot die gereed is, moet PFAS apart worden gemeten bij elk grondverzetsproject (bron: Bodembeheernota Gemeente Westland, 2021).

De omgevingsdienst DCMR voert namens de provincie Zuid-Holland metingen uit in bodem en grondwater. Waterschap Hollandse Delta meet structureel in oppervlakte- en grondwater en publiceert via het Waterkwaliteitsportaal. De provincie verwerkt haar bronnenonderzoek in de bodembeheerssystemen van de omgevingsdiensten.

Een apart aandachtspunt is het teeltwater. Kassen gebruiken grote hoeveelheden gietwater, soms afkomstig uit oppervlaktewater. De norm voor beregeningswater ligt op 350 nanogram per liter PFAS-equivalent; overschrijding kan leiden tot PFAS-opname in groenten.

Wat doet de gemeente?

Westland volgt de richtlijnen van de provincie Zuid-Holland en de DCMR. Bij grondverzet geldt een meetplicht zolang er geen goedgekeurde regionale PFAS-bodemkwaliteitskaart beschikbaar is; de landelijke Regeling Bodemkwaliteit is de basis. De provincie brengt bronlocaties actief in kaart en verwerkt die in de omgevingsdiensten. Westland wordt daarin als geheel behandeld via een gebiedsgerichte aanpak (bron: nieuweoogst.nl, 2025).

De NVWA inspecteert jaarlijks PFAS in levensmiddelen en publiceert de resultaten in de Inspectieresultaten PFAS in levensmiddelen (bron: NVWA, 2025).

Wat kun je zelf doen?

• Groenten uit de supermarkt zijn veilig: commercieel geteelde producten worden getoetst aan de wettelijke normen van de NVWA. Er zijn geen aantoonbare verhoogde PFAS-waarden gemeld in groenten uit het Westlandse kassengebied.
• Moestuin in de gemeente: woon je dicht bij kassen of op voormalig agrarisch land, laat dan de bodem testen voordat je groenten teelt. Neem contact op met de DCMR of de gemeente voor advies.
• Grondverzet: ga je verbouwen of de tuin omspaden en wil je grond afvoeren? Zorg dan voor een PFAS-partijkeuring. De gemeente Westland verplicht dit bij projecten waarvoor een omgevingsvergunning nodig is.
• Drinkwater: leidingwater in Westland wordt geleverd door Dunea en voldoet aan de wettelijke drinkwaternormen voor PFAS (maximaal 100 nanogram per liter, bron: RIVM).
• Informatie opvragen: de DCMR (omgevingsdienst Rijnmond) en OZHZ (omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid) zijn aanspreekpunten voor bodemkwaliteitsvragen in de regio.

Veelgestelde vragen

Zijn groenten uit Westlandse kassen gevaarlijk door PFAS?

Er zijn momenteel geen aanwijzingen dat groenten uit Westlandse kassen verhoogde PFAS-waarden bevatten die de gezondheidsgrens overschrijden. De NVWA inspecteert jaarlijks en publiceert de resultaten. Wel loopt er onderzoek naar hoe PFAS-pesticiden en kasmateriaal bijdragen aan bodembelasting.

Waarom geldt de hele glastuinbouw als 'verdacht gebied'?

De provincie Zuid-Holland heeft onvoldoende zicht op welke PFAS-houdende producten in de kassensector worden gebruikt. Zolang dat onduidelijk is, wordt het gebied als potentieel verontreinigd beschouwd bij grondverzetsprojecten. Dat is een voorzorgsmaatregel, geen bevestiging van ernstige vervuiling.

Hoe wordt PFAS in de Westlandse bodem gemeten?

Bij grondverzet is een partijkeuring verplicht, uitgevoerd door een gecertificeerd laboratorium. De bodemkwaliteitskaart van Westland bevat nog geen PFAS-achtergrondwaarden; die zijn in ontwikkeling bij de omgevingsdiensten.

Wat is het verschil tussen PFAS in de bodem en PFAS in groenten?

PFAS in de bodem wil niet automatisch zeggen dat er PFAS in geteelde groenten zit. De opname hangt af van de PFAS-concentratie in de bodem, het watertype dat gebruikt wordt voor beregening, en de gewassoort. Bladgroenten nemen doorgaans meer PFAS op dan vruchtgroenten.

Waar kan ik als inwoner van Westland terecht met vragen over PFAS?

Voor bodemvragen kun je terecht bij de gemeente Westland (afdeling Omgeving) of bij de DCMR. De provincie Zuid-Holland heeft een PFAS-informatiepagina. Gezondheidsadvies over PFAS-blootstelling geeft het RIVM via rivm.nl/pfas.